Ο τσιρ Χρήστος

Ήταν το 1985 . Ο ΟΤΕ έκτιζε κτίρια σε όλα τα νησιά. Ζήτησα να αναλάβω την επίβλεψη του κτιρίων σε άγονα νησιά. Ήμουν ο μόνος από τους μηχανικούς που προτιμούσα τα μικρά και τα απομακρυσμένα . Σίκινος, Λειψοί, Φολέγανδρος, Κίμωλος, Μήλος, Κέα… Περπατάς στα σοκάκια και ακούς τον αντίλαλο των βημάτων σου. Περπατάς στα στενά και ακούς τον αέρα του Αιγαίου να σφυρίζει και να σου φέρνει ανατριχίλα. Συναντάς ανθρώπους και σου λένε καλημέρα, καλησπέρα. Περπατάς και στις πόρτες , στις αυλές κάθονται ο παππούς και η γιαγιά. Σαν σε δουν μπροστά στο σπίτι τους να μετράς, να δουλεύει το συνεργείο σου προσφέρουν καφέ, ένα ποτήρι νερό. Σηκώνονται σιγά-σιγά πηγαίνουν στη κουζίνα τους και με τρεμάμενα χέρια σου φέρνουν το δίσκο με τα φλιτζάνια…Τρέχεις να το πάρεις μη σκοντάψουν…Ήταν σαν να τους έφτιαχνε η μάνα μου.. Οι νύχτες όλες τις εποχές είναι όμορφες, η κάθε μία με τις χάρες της. Η άνοιξη είναι άνοιξη , το βλέπεις το νιώθεις. Βρέθηκα και χειμώνα και καλοκαίρι φθινόπωρο. Έζησα όλες τις μεταβολές του καιρού… Νομίζεις πως στο κάθε νησί ο Θεός έχει παραχωρήσει το δικό του ουρανό, το δικό του ήλιο, το δικό φεγγάρι, τα δικά του σύννεφα, την δική του βροχή, τους δικούς του αέρηδες, τη δική του θάλασσα.

Ανάμεσα στα άλλα μου έδωσαν και την Αμοργό. Το κτίριο θα γινόταν στην πρωτεύουσα του νησιού, την Χώρα όπως τη λένε. Το οικόπεδο ήταν απέναντι από το Δημοτικό Σχολείο . Είναι ένα παλιό , κλασικό , αρχοντικό, επιβλητικό πέτρινο κτίριο . Τη μελέτη την κάνει εγώ. Ήξερα τις δυσκολίες . Υπήρχε επιφανειακός σκληρός βράχος …του « κερατά»….υγιής και ηλιοψημένος. Πρόβλημα μεγάλο για την εκσκαφή. Εκρηκτικά απαγορευόταν. Ο εργολάβος ήθελε να κάνει χρήση λαθραία. Δεν το δέχτηκα και άρχισαν οι πρώτες…αψιμαχίες. Απόμενε το σφυρί. Χτυπούσε, χτυπούσε, συνεχώς χτυπούσε , αλλά ο αμοργιανός βράχος εκεί « ντούρος και πεισματάρης» κοβόταν κομματάκια -κομματάκια. Αναρωτιόμουν τόσους αιώνες εκεί στην κορυφή του νησιού… με ποιο δικαίωμα του κόβαμε βάναυσα τις σάρκες ; Ο εργολάβος πριν λάβει μέρος στο διαγωνισμό δεν ήλθε να δει « τις τοπικές συνθήκες και εξετάσει την αγορά του νησιού», όπως είχε υποχρέωση. Αν λάβουμε και την μεγάλη έκπτωση ο εργολάβος με μαθηματική ακρίβεια « έμπαινε μέσα». Και ήταν λογικό και αναμενόμενο. Είχαμε αρχίσει για καλά τις κόντρες.

Όταν επιτέλους ήλθε η ώρα για την κατασκευή του σκελετού φρόντισε να βρει προσωπικό με μικρές τιμές προσφοράς. Έφερε 3-4 Καλύμνιους. Όπως έκανα πάντα ζήτησα να τους γνωρίσω για να τους ενημερώσω για τις ιδιαιτερότητες των κτιρίων του ΟΤΕ και να καταλάβω την ποιότητά τους ως ανθρώπινοι χαρακτήρες και ως τεχνίτες. Η πρώτη μου εντύπωση ήταν πως δεν είχαν εμπειρία μεγάλων και ειδικών οικοδομικών έργων ,όπως είναι του ΟΤΕ. Κατάλαβα ότι έπρεπε να ήμουν συνεχώς κοντά τους, « πάνω από το κεφάλι τους». Όταν θέλησα πάνω στα σχέδια να τους επισημάνω τα πιο επικίνδυνα σημεία φάνηκε καθαρά ότι ….πρώτη φορά έβλεπαν τόσο μεγάλα και πολύπλοκα σχέδια. Επικοινώνησα με τον εργολάβο και του εξέφρασα τις ανησυχίες και του ζήτησα να στείλει έμπειρο προσωπικό. Διαμαρτυρήθηκε έντονα λέγοντας μου ότι είμαι υπερβολικός, τυπικός και σκληρός απέναντί του και ότι θα διαμαρτυρηθεί στον προϊστάμενό μου. Μετά από αυτή του τη στάση έγραψα στο ημερολόγιο του έργου τις δικές μου παρατηρήσεις και το έργο άρχισε . Με το ξεκίνημα άρχισαν οι γκρίνιες με τους μαστόρους και δήλωσα αδυναμία να επιβλέψω το έργο. Κατόπιν αυτού υποχρεώθηκε να στείλει δικό του μηχανικό να παρακολουθεί από κοντά τη πρόοδο των εργασιών. Έτσι … μπήκε το νερό στο αυλάκι και δεν έκανα πια επιστασία, αλλά επίβλεψη. Προχωρούσε το έργο αλλά με αργό ρυθμό και με δυσφορία από του …Καλύμνιους . Τσιρ Χρήστο με ανέβαζαν… τσιρ Χρήστο με κατέβαζαν. Δεν μπορούσαν αν προχωρήσουν χωρίς και δική μου σύμφωνη γνώμη.

Ένα πρωινό μέρα στο λιμάνι στα Κατάπολα είπα να πιω ένα καφέ πριν πάω στη Χώρα στο έργο. Η πρωινή γαλήνη του κόλπου με μάγεψε . «Θυμίζει το λιμάνι της Πλαταριάς μου, σκέφτηκα, μόνο που είναι πιο κλειστό» και χαλογέλασα σχεδόν ευτυχισμένος. Κάθησα λοιπόν « στου Πρέκα». Μου είχε κάνει εντύπωση που είχε δύο ταμπέλες. Η τετράγωνη έγραφε « ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΜΠΟΡΙΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Σ. ΠΡΕΚΑ» και η άλλη η στρογγυλή από σωσίβιο πλοίου « ΚΑΦΕΖΥΘΕΣΤΗΑΤΟΡΙΟ –ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΕΙ.ΠΡΕΚΑ».

Μετά από λίγο ήλθε ο κύριος και μόλις πλησίασε του είπα : « ένα μέτριο ελληνικό». Έφερε τον καφέ στο χοντρό φλυτζάνι και φεύγοντας κοντοστάθηκε, γύρισε το κεφάλι του και μου είπε : « Τι δουλειά κάνεις στο νησί ;».« Είμαι ο μηχανικός του ΟΤΕ του είπα, που επιβλέπει το κτίριο στη Χώρα». Γύρισε ξαφνικά όλο το σώμα του, έτσι σαν να έκανε επιτόπου μεταβολή και ,λέει, ενοχλημένος : « Α είσαι ο καπετάν μηχανικός, ο Τσιρ Χρήστος , που πήρε στο λαιμό του τον εργολάβο από την Κάλυμνο; ».« Γιατί το λέτε αυτό», του είπα ενοχλημένος και άφησα στο τραπέζι το φλυτζάνι που κρατούσα στο χέρι πριν προλάβω να πιω την πρώτη γουλιά.« Είσαι αυστηρός και τους κυνηγάς πολύ » μου είπε.« Μεσυγχωρείτε, του λέω και εγώ, τι δουλειά κάνετε ;» Ξαφνιάστηκε.« Φτιάχνω καφέδες», είπε μουδιασμένα.« Και φτιάχνε ότι καφέ θέλετε εσείς ή αυτό που ζητά και θέλει ο πελάτης ;». Δεν μίλησε. Τι να πει ; Και συνέχισα. « Προσπαθώ να κάνω τη δουλειά μου όπως νομίζω καλύτερα. ΄Η μήπως πρέπει να αφήσω του μαστόρους να κάνουν ότι θέλουν ; Ξέρετε τις ευθύνες του επιβλέποντα ; Δηλαδή να μη γίνει σωστό έργο για να μη στεναχωρήσω τα μαστόρια ;». « Μεσυγχωρείς παιδί μου, είπε. Έρχονται εδώ και πίνουν κανένα ούζο και όλο παραπονιούνται για σένα. Είσαι, λένε, ανάποδος, υπερβολικός, σκληρός, γκρινιάρης, λεπτολόγος. Κάνε τη δουλειά σου να μας φτιάξεις γερό κτίριο».

Έφυγα ενοχλημένος, αλλά και μετανιωμένος. Ίσως έπρεπε να τον αντιμετωπίσω με ψυχραιμία και να αντιδράω με χιούμορ. Τα είπε καλοπροαίρετα και μάλιστα με πληροφόρησε τι έλεγαν « για τον μηχανικό του ΟΤΕ».

Ας είναι τα χρόνια πέρασαν. Ψάχνοντας τις σηνειλωσεις μου βρήκα σημειωμένο το περιστατικό. Τώρα γελώ και αναπολώ. Δίκιο είχαν και οι Καλύμνιοι. Το ψωμί του ήθελαν να βγάλουν. Το σφάλμα είναι του εργολάβου που τους πήρε εν γνώση του ότι δεν ήταν οι κατάλληλοι.

Η ιστορία όμως έχει και συνέχεια. Το 1996 που είχα επίβλεψη έργου στην Κάλυμνο συνάντησα το βοηθό του καλύμνιου μάστορα. Και ενώ περίμενα να με αποφύγει ή να με …βρίσει ήλθε κοντά μου με χαιρέτησε και με κέρασε καφέ. Ένιωθα άβολα γιατί ίσως είχε « το άχτι» από την Αμοργό. « Σε θυμάμαι κ. Ευαγγέλου, είπε. Έκανες σωστά τη δουλειά σου και εμείς μάθαμε πολλά από εσένα. Είχε δίκιο και ας γκρινιάζαμε. Είχαμε πολύ χαμηλές τιμές και δεν έβγαινε μεροκάματο». Πήρα βαθιά ανάσα. Ένιωσα όμορφα. Δεν του είπα για το περιστατικό στο καφενείο . Δεν υπήρχε λόγος. Ήταν η αμοιβή μου για την προσπάθειά μου να κάνω αυτό που έπρεπε.

Πέρασαν και άλλα χρόνια. Φθάσαμε στο 2007. Νάταν να συναντήσω πάλι τον καλύμνιο μπετατζή να με ρωτήσει « Τσιρ Χρήστο είναι εντάξει τώρα τα σίδερα ;» Και νάταν να πιω το καφέ «στου Πρέκα» με τον ίδιο καφετζή…Καλή τους ώρα.

About Χρήστος Ευαγγέλου