Άλλα δύο γεγονότα της περιόδου 1940-44

Είναι αλήθεια ότι πολλά από τα κείμενά μου αναφέρονται στην Πλαταριά και σε προσωπικά μου βιώματα. Αρκετοί αναγνώστες μού το έχουν επισημάνει και με παροτρύνουν να γράψω και για άλλες περιοχές. Είναι λογικό, σωστό, το ερώτημα. Και ομολογώ ότι η παρατήρηση αυτή με έχει προβληματίσει. Πραγματικά θα ήθελα να ασχοληθώ , να γράψω για την ευρύτερη περιοχή, αλλά μου είναι αρκετά δύσκολο για δύο λόγους. Πρώτον δεν ζω μόνιμα στην Πλαταριά και, κατά συνέπεια δεν μπορώ να επικοινωνήσω με κατοίκους άλλων χωριών, να πάω να τους βρω. Απαιτείται χρόνος , υπομονή και επιμονή. Ωστόσο αν κάποιος θέλει να καταγράψουμε μία ιστορία του τόπου μας ευχαρίστως να το κάνω . Δεν έχει παρά να επικοινωνήσει μαζί μου. Δεύτερον για να γράψεις κάτι πρέπει να το έχεις ζήσει προσωπικά , να το έχεις βιώσει στο πετσί σου, να έχεις πονέσει και , γιατί όχι, να έχεις κλάψει φανερά ή κρυφά. Και αυτό κάνω. Γράφω για αυτά που ο ίδιος πόνεσα, έκλαψα, έζησα και με σημάδεψαν. Και κάτι ακόμη : Θαρρώ πως τα δικά μου βιώματα είναι ίδια με αυτά των συνομηλίκων μου . Επομένως ότι γράφω για την Πλαταριά αφορούν ή καλύτερα είναι ακριβώς τα ίδια με όσα συνέβησαν ή μπορούσαν να συμβούν σε όλα τα χωριά της γύρω ευρύτερης περιοχής. Ως παράδειγμα αναφέρω τα δύο σημερινά κείμενα του πατέρα μου. Στο ένα ο αγάς ήθελε να του πάρει το χωράφι με το έτσι θέλω. Στο άλλο πήραν με το ζόρι Πλαταριώτες να θερίσουν όλη μέρα χωρίς ψωμί. Δεν έχουν συμβεί αυτά σε άλλα χωριά ;. Απλά ο πατέρας μου « έγραψε τα βάσανά του από τους τούρκους».

Με αυτό το σκεπτικό δημοσιεύω άλλες δύο ιστορίες του πατέρα μου από το «Τετράδιον πως πέρασα σε όλοιν μου την Ζωή».

Άλλο θέμα : « ένας τούρκος από Βροχανά λεγόταν Μουσταφά χαλήμ. Στην πλαταριά είχε πολλά χωράφια και ελιές. τα χάλεψα εγώ   προπολεμικός 40 στρέματα χωράφι. Ήταν πολλά χρόνια χέρσα αφού ο Αγάς αυτός με το ζαγάρι του έβγανε λαγούς . και εγώ τα ήθελα διότι δίπλα ήταν το ποτάμι και ποτιζόταν εύκολα. τα πήρα και τα άνοιξα με μεγάλο κόπο . τα άνοιξα σε δύο χρόνια . πληρόθικε ο κόπος μου. εν συνεχεία 30 ολόκληρα χρόνια από εμένα ο τούρκος ήταν πολύ ευχαριστιμένος διότι έπερνε πολύ καλαμπόκι. και μου είπε γινόμαστε βιλάμιδες δηλαδή αδέλφια ή με παπά ή με χόνζα. του είπα εγώ να κάνουμε τα παιδιά μας. Καλά μου λέη τι θέλης με παπά ή με χόνζα. του λέω το ήδιο είναι, μου λεη τάδε Κυριακή θα παντρέψω το παιδί μου .πάρε το παιδί σου και έλα. Πήγαμε στο Γάμο. Γινίκανε τα παιδιά βιλάμιδες . είχαμε μεγάλη αγάπη τότες. Στο πόλεμο του 40 εγώ είχα ένα χωράφι 5 στρέματα μαζί με τον αδελφό μου Θανάση . συκώθηκε ο τούρκος και είπε του αδελφού μου να πης του Στέφανου να μη δουλέψη αυτό το χωράφι. Διότι αυτό το χωράφι είναι ανάμεσα από τα χωράφια μου. Να πληρόσο ή άλλο χωράφι θα σας δώσω. συκόνομε και πάω εγώ και πάω στο λιουτρουβιό του. ήταν εκεί μέσα 15 τούρκοι όταν μπήκα μέσα. απαγορευόταν από τους τούρκους Να έλεγες Καλημέρα ή Καλησπέρα. μόνο την δική τους Μερχαμπά Και τουγκιατιέτα δηλαδή το Καλημέρα τους και το Καλησπέρα τους. Μπένο μέσα και τους λέω τουγκιατιέτα. Έτση ήθελαν αυτή. έκατσα λίγο . βγήκε έξω ο Αγάς. βγήκα και εγώ. Του λέω πρώτα, σαν με γέλιο. Είναι αλήθεια του είπες του αδελφού μου να μη δουλέψω το χωράφι μου. ναι μου λέη. εγώ του είπα σου άνοιξα 40 στρέματα χωράφι. Έπρεπε να μου έδινες 3 στρέματα από τα δικά σου και όχι να μου πάρης 5 στρέματα δικά μου. του είπα τώρα έγινες σαν το ρεσάτ λιάσκο που πήρε τα μανάρια του χωριού τα γίδια και είπε θα γιομόσο 2 Ασκιά τυρόγαλο και τότες θα δώσο τα γίδια. Αμέσως έγινε θυρίο. συκόθικε εύγαλε το πιστόλη του. ορθοί και οι δύο. Κιτρίνισε . εγώ από την μεγάλη μου στενοχώρια του είπα τράβατο. Αυτή η σκατένια ψυχή να βγη να υσυχάσω. Δίπλα ήταν ένα παράθυρο στο λιουτρουβιό. μας είδε το παιδί του ο μεγάλος. αμέσως βγήκε όξω και μας βλέπη και τους δύο όρθιους. αμέσως το παιδί του ,που λεγόταν εμήν, πιάνη το χέρι του πατέρα του. του σύκοσε το χέρη και του είπε. Τον Στέφανο θα σκοτίσης. Πρώτα αυτός είναι το παιδί σου. αδελφός με το παιδί σου. έγιναν αδέλφια και με χόνζα. αυτός μας γιόμοσε το σπήτη με γένιμα Καλαμπόκη Κριθάρι βρόμη από όλα. τι να σου κάνο του είπε που είσαι πατέρας μου και θα σου έλεγα εγώ. σταμάτισε και έβαλε το πιστόλη στη θίκη του. με έβγαλε το παιδί του λίγο πάρα πάνω να πάω στο σπίτι μου. με παράτισε αυτός».

Άλλο θέμα : « με τον Ησούφ Σελήν από Φασκομιλιά. Είρθε μία ημέρα στο χωριό πλαταριά και ζίτισε να πάρη εργάτες για να θερίση κριθάρι . εκεί ήταν 25 τούρκοι και μου είπαν εσύ είσαι γεωργός . που θέλης να πας πλαταριά ή Φασκομειλιά. τους είπα πουθενά. άστα αυτά . θα πας θέλης δεν θέλης. Ποιος θα μας θερίση εμάς. Πέσμου θα άρθης ή όχι. τι να σας πω . να μη έρχομαι θα με σκοτώσεται. Πετάχτηκαν δύο νέοι τούρκοι και μου λένε αν θέλης αύριο να μη πας και θα ηδής . Και του είπα αφού επιμένεται θα πάω αλλά θέλο να καταλήξω νέμεν είμαι γεωργός αλλά εργάτης ακόμη δεν έχω πάη. Δουλέβο τα χωράφια μου. πρωί πρωί είρθε ο τούρκος Ισούφ Σελήμ και μας πήρε. είμαστε 14 άτομα Άνδρες και Γυναίκες . αρχινίσαμε το θέρισμα και ο τούρκος καμάρονε μπροστά μας με το όπλο στα χέρια. Είρθε η ώρα να φάμε το κολατσιό. μαζευτίκαμε όλοι. Είχε φέρη δύο πλαστάρια μπομπότα. Ζήτημα αν είταν ένα κιλό και μισό. Πήραμε από μία μπουκιά ο καθένας με ελιές. Και πάλι στον αγόνα. Λίγο αν ένας εργάτης καθόταν λίγο ορθός και κυτούσε αμέσως ο τούρκος του φώναζε μη κοροϊδέβεται. Εγώ θα σας πληρώσω. Είρθε το μεσημέρι. Ψωμή τίποτες. Ο τούρκος έβριζε δίθεν την Γυναίκα του. ψέματα. οι τουρκάλες δεν βγαίνουν όξω. Και αυτός είπε θα πάω εγώ να φέρο το ψωμή. είχε προχορίση πολύ το κακό . είχαμε θιμόσει. και όλο και περνούσαν ξένοι τούρκοι. φώναζαν οι γυναίκες μας και του έλεγαν μην πας για ψωμί διότι θα περάση κανένας τούρκος και θα σκοτόσουν τους άνδρες. δεν θέλουμε ψωμή. μόνο να κάτσης εδώ με εμάς. έτση έγινε . εγώ τότες ήμουν 32 χρονόν. ήθελα να φάω , ήταν κριθάρι. αν ήταν συτάρι θα τρώγαμε από μία χούφτα σιτάρι θα πίναμε και λίγο νερό. δεν είχα πινάση ποτέ μου. η πρώτη μου φορά. μπροστά μου έγινε μελάνη. έσφιξα το λουρί. τίποτες. όλοι με ζόρι θερίζαμαν. Κόντεψε η ώρα το βράδυ να φύγουμε. Αγά είπαν οι Γυναίκες ο Στέφανος ξέρη πότε είναι η όρα. τότες για όρα ήχαμε σιμάδι τον ίσκιο . τους είπα εγώ   ακόμη ένα γέργο και τελιόνομε. βγάλαμε το γέργο και είπα εγώ τόρα πρέπει να φύγουμε. Στέφανε μού είπε πάρε το δρεπάνη και έλα εδώ. Πήγα και μου είπε κόψε λίγο εδώ. Έλα κοντά μου. το σιμάδεψα και μου είπε αυτό θα το θερίσεται και τότες θα φύγεται. Βαλαχή ο όρκος τους .αυτό ήταν δύο όρες μέρα. Τους είπα βαράτε αν μας θέλεται διότι θα νυχτόσομε εδώ και μακριά από την πλαταριά σκεδών τρία τέταρτα σίγουρα. αρχίσαμε. η πίνα μας θέρισε. με το ζόρι το τελειώσαμε. μας έφερε μέχρι τα μαγαζιά της πλαταριάς και έφυγε. Μπερδευόταν τα πόδια μας από την πίνα. εύτασα στο σπήτη. Γυναίκα ψωμή δεν έχομε φάη σήμερα . έφαγα καλά και ύπνο. Δεν μας άφησε λίγο το μεσημέρι να πλαγιάσομε . εγώ στα χωράφια κιμόμουν δύο όρες. παρόλα αυτά τα βασανιστίρια και δεν μας πλήροσε ο κακούργος».

Για την πιστή αντιγραφή με διατήρηση της …ανορθογραφίας …ο υιός

Σημείωση : Ο κ. Χρήστος Τούσης από το Καστρί με αναζήτησε και μου ανέφερε ότι ο κ. Θωμάς Σάρρας «ήθελε να μου πει την ιστορία του   για την ενέδρα κατά των Γερμανών κοντά στην Πετροβίτσα όταν ήταν 15 χρονών ». Πήγα τον βρήκα , έγραψα και δημοσίευσα την « ιστορία του». Και μάλιστα μετά από καιρό πήγαμε και επιτόπου. Και θα επανέλθω. Το επισημαίνω για να υπενθυμίσω ότι όποιος θέλει μπορεί να μου εμπιστευθεί « την ιστορία του» και να δημοσιευθεί.

About Χρήστος Ευαγγέλου