Πλαταριά

Μικρό παιδί εκεί στις δεκαετίες 50 και 60 όλος μου ο κόσμος ήταν το χωριό μου, η Πλαταριά μου. Ο κάμπος, η θάλασσα, τα γύρω βουνά σε σχήμα πι. Ένας υπέροχος κόλπος , μία αγκαλιά. Καταπράσινος ο κάμπος. Καταγάλανη η κυρά Θάλασσα. Και από πάνω καπάκι ο ουρανός της Πλαταριάς με απόχρωση στο πολυκαιρισμένο γκρίζο-μπλε ! Βουνά από το Βορά, βουνά από Ανατολή, βουνά από το Νότο και ανοικτή η Δύση με το νησί του Αγίου Σπυρίδωνα απέναντι.

Ο αέρας που έρχεται από εκεί «δεν αγοράζεται ούτε με ένα φόρτωμα λίρες» έλεγαν οι παλιοί Πλαταριώτες! Εκεί μεγάλωσα. Εκεί πήγα σχολείο, Έπαιξα. Έκλαψα. Πόνεσα. Χάρηκα. Πέρασα την εφηβεία. Εκεί τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα.

Μικρός ο τόπος. Κοινά τα προβλήματα. Φτώχεια, αγώνας για την επιβίωση. Οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες φεύγοντας το 1944 άφησαν μόνο τα καρφιά στους τοίχους των σπιτιών. ΟΙ κάτοικοι επέστρεψαν από την Πάργα και τους Παξούς. Έπρεπε να σταθούν στα πόδια τους. Να θρέψουν με ψωμί, στην κυριολεξία τις οικογένειές τους. Η γη και τα λίγα ζώα τους εξασφάλισαν τα απολύτως απαραίτητα. Τα έζησα όλα αυτά. Κουβαλώ πολλά βιώματα. Πικρά. Σκληρά. Ανεξίτηλα. Μα τα αγαπώ .

Οι γεννήσεις, οι αρραβώνες, οι γάμοι, τα πανηγύρια , οι θάνατοι, τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, το Δεκαπενταύγουστο ήταν τα μόνα γεγονότα ανάσα διακοπής του καθημερινού μόχθου . Το όργωμα, το σβάρνισμα, η σπορά, το θέρισμα, το αλώνισμα, το μάζεμα του καρπού της ελιάς και της αμυγδαλιάς ήταν οι κύριες ασχολίες για τους γεωργούς οι οποίοι συγχρόνως ήταν και κτηνοτρόφοι !

Μόνη επικοινωνία με την Ηγουμενίτσα τα καΐκια, οι «βενζίνες» , όπως τις λέγαμε. Δεν υπήρχε δρόμος. Με τα πόδια με το μονοπάτι ,σε περίπτωση κακοκαιρίας, κάναμε πάνω από δύο ώρες !

Έχω γράψει βιβλία και γράφω στον τοπικό τύπο για τα επαγγέλματα, τα ήθη, τα έθιμα, δοξασίες ιστορικά στοιχεία που αφορούν στο χωριό.

Στο βιβλίο « ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΕΙΣ ΜΕΡΗ ΤΡΙΑ- Β΄ΤΟΜΟΣ» ο Παναγιώτης Αραβαντινός αναφέρει ότι και το έτος 1739 συνεχίστηκαν οι πιέσεις εξισλαμισμού στη Θεσπρωτία και ανάμεσα στα χωριά που έγινε προσπάθεια εξισλαμισμού ήταν και η Πλαταριά ή « Πλαταργιά» όπως την γράφει . Άρα από τότε έχει το ίδιο όνομα. Είναι από τα λίγα χωριά που διατηρεί το ελληνικό όνομά του . Οι κάτοικοί της ήταν Έλληνες με λίγες μουσουλμανικές οικογένειες. Ως παραθαλάσσιο χωριό δέχτηκε επιθέσεις των πειρατών και για το λόγο αυτό υπάρχουν και άλλες τοποθεσίες όπου εικάζεται ότι μετακινήθηκαν οι κάτοικοί της πριν οριστικοποιηθούν στη σημερινή θέση.

Η Ήπειρος ελευθερώθηκε το 1913 «που πέσανε τα Γιάννενα». Μέχρι τότε ήταν υπό την κατοχή των Τούρκων, την οποία είχαν καταλάβει το 1430. Η περιοχή της Θεσπρωτίας υπαγόταν διοικητικά στα Γιάννενα. Το 1936 ιδρύθηκε ο Νομός Θεσπρωτίας από τον Ι. Μεταξά με σκοπό να σταματήσει τις επεκτατικές βλέψεις των Ιταλών μέσω Αλβανίας . Ως γνωστόν και σήμερα οι Αλβανοί αποβλέπουν στη δημιουργία της «Μεγάλης Αλβανίας» !

Ως κοινότητα η Πλαταριά δημιουργήθηκε το 1919 μαζί μα το Συνοικισμό « Σκεπετό» και αργότερα προσετέθη και ο συνοικισμός «Βρύση» και η Φασκομηλιά . Με τον «Καποδίστρια» δημιουργήθηκε ο Δήμος Συβότων με έδρα την Πλαταριά. Περιελάμβανε τα χωριά : Πλαταριά, Φασκομηλιά, Σκορπιώνα, Πολυνέρι, Αργυρότοπο και Σύβοτα. Με τον «Καλλικράτη» ο Δήμος Συβότων υπάγεται στο Δήμο Ηγουμενίτσας.

Εμείς στην Πλαταριά όταν κάνουμε κάποιο φίλο του λέμε πως: «στο χωριό μας έχεις ανοικτή πόρτα». Σας θεωρώ φίλους και επομένως, αν σας ρίξει ο δρόμος στην Πλαταριά και είμαι εκεί, μη διστάζετε να βρεθούμε να πιούμε ένα καφέ στην παραλία με φόντο το ηλιοβασίλεμα πάνω στο νησί του Αγίου Σπυρίδωνα. Θα τον θυμάστε αυτόν τον καφέ!

Σημείωση: Οφείλω να επισημάνω ότι ο πρώτος που έγραψε βιβλία για την Πλαταριά ήταν ο δάσκαλος Κώστας Ευαγγέλου Προκόπης –Πλαταριώτης. Ίδρυσε τον Πολιτιστικό Σύλλογο και είχε εκδώσει την εφημερίδα «Φωνή της Πλαταριάς». Η προσφορά του είναι πολύ μεγάλη και άφησε σημαντικό έργο. Τον ευχαριστούμε. Θεωρώ ότι συνεχίζω την προσπάθειά του.

Στην Πλαταριά λειτουργούν σήμερα Δανειστική Βιβλιοθήκη και Λαογραφικό Μουσείο.